• https://www.facebook.com/Sazeliyye
  • https://twitter.com/Sazeliyye
    • İbn Ataullah İskenderi'nin (ks) Hikem-i Ataiyye adlı tasavvuf klasiği
    • Şâzeliyye tarikatının Zerrûkıyye kolunun kurucusu Ahmed Zerruk el-Fâsî ks. (ö. 899/1493-94)
    • Sultan II. Abdülhamid Han'ın devam ettiği Şazeli tekkesi Zâfir Efendi Tekkesi (Ertuğrul Tekke)
    • II. Abdülhamid Han'ın Şazeli şeyhi Muhammed Zafir Efendi (ö.1903) ve kardeşleri
    • Şâzeli tarikatına mensup Osmanlı padişahı II. Abdülhamid Han
    • Unkapanı Şâzeli tekkesi (Şazeli Tekke Camii olarak bilinmektedir.)
    • Gaziantepli Kadiri-Şazeli şeyhi Hasan Arslan Hocaefendi (ö.2011)
    • ŞAZELİ ismi marka olarak TÜRK PATENT ENSTİTÜSÜ'ne 10 yıllığına tescil ettirildi!
    • Buna göre, bir başkası tarafından bu isim kullanılarak matbaa, TV, radyo, gazete, dergi, yayınevi, takvim vd. bilumum basım-yayım, eğitim-öğretim, kültür hizmetleri gerçekleştilemez.
Şâzeliyye Tarikatı

İmam Nevevi


HAYATI VE ESERLERİ HAKKINDA KISA BİLGİ

Yahyâ b. Şeref en-Nevevî (ö. 676/1277) hadis âlimi ve fakihtir.
Lakabı "Muhyiddîn", künyesi "Ebû Zekeriyyâ"dır. 
631’de (1234) Suriye’nin güneyindeki Havran bölgesinde Nevâ köyünde doğdu.
Hiç evlenmediği halde, adı "Yahyâ" olanların genellikle yaptığı gibi "Ebû Zekeriyyâ" künyesini almıştır.
“Hadis âlimlerinin efendisi” denilen Nevevî hem hadis hâfızı idi hem de hadis ilimlerinde otorite sayılıyordu. Hadislerden fıkhî hüküm çıkarmada mahirdi. Şâfiî fıkhında devrinin en büyük âlimi kabul edilmekteydi.
24 Receb 676’da (21 Aralık 1277) Nevâ’da vefat etti.
Riyâzü's-sâlihîn, el-Ezkâr, Makâsıdü’l-İmâm en-Nevevî (Makâsıdü’l-İmâm en-Nevevî fi’t-tevhîd ve’l-ibâdât ve usûli’t-tasavvuf, Bustânü’l-ârifîn. Hizb (Hizbü’l-hıfz ve’l-evrâd, Hizbü’l-İmâmi’n-Nevevî) adlı eserleri tasavvufi izler taşımaktadır.
İmam Nevevi'nin Dımaşk'ta Darü'l-Hadis'te öğrencilerine okuttuğu kitaplardan biri de el-Makdisi'ye (İbnü'l-Kayserani, ö.507/1113) Safvetü't-Tasavvuf adlı eserdir. 


SİLSİLESİ

İmam Nevevi'nin Ebü'l-Hasan eş-Şazeli'ye dayanan ve Muhammed Emin Tokadi'ye uzanan Şazeli silsilesi şöyledir:

Ebü'l-Hasan eş-Şâzelî
Ebü'l-Abbas el-Mürsî
İbn Ataullah el-İskenderî (ö.1309)
Yâsin ed-Dımaşkî
[Ebu] Zekeriyya Yahya Muhyiddin (en-Nevevî) (ö.676/1277)
Yûsuf el-Müzenî [Bu ismin doğrusu Yûsuf b. Abdurrahman el-Mizzî olabilir.]
Ömer et-Telgînî
Şeyh Sâlih
Celâleddin Süyûtî
Yûsuf-ı Ermiyûnî
Ali ez-Ziyâdî
Muhammed-i Bâbilî
Ahmed-i Nahlî el-Mekkî
Muhammed Emin Tokadi
(Hüseyin Vassaf, Sefine-i Evliya, c.2, s. 57)
Ancak bu silsiledeki İbn Ataullah el-İskenderi 1309 yılında, İmam Nevevi'nin ise 1277 yılında vefat ettiğine göre, İbn Ataullah el-İskenderi'nin halifesi olduğu belirtilen Yasin ed-Dımaşki'nin İmam Nevevi'nin şeyhi olması hususu tartışılır ve tahkike muhtaçtır.

İmam Nevevi'den sonra Şazeli silsilesi ayrıca İbnü'l-Habbâz'dan da devam eden farklı bir yolla Muhammed Emin Tokadi'ye ulaşmıştır. (Hüseyin Vassaf, Sefine-i Evliya, c.2, s. 57)

Haririzade Kemaleddin Efendi'ye göre ise, İmam Nevevi'nin icazet/hilafet aldığı Şazeli şeyhi, Ebü'l-Abbas Mürsi'nin müridi olan Yâsin b. Yusuf el-Haccâm el-Esved el-Mağribi'dir (ö.687/1288). (Tibyânü vesâili’l-hakâik fî beyâni selâsili’t-tarâik, III, vr. 121a)
Bu silsilede İmam Nevevi'nin şeyhi olduğu belirtilen Şeyh Yasin el-Mağribi'nin, Hüseyin Vassaf'ın kaydettiğinden daha makul görünmektedir.

Biyografi ve İslam tarihi alimleri İmam Nevevi'nin tasavvuf yolunda Şeyh Yasin el-Marakeşi'ye intisap ettiğini ve ona tabi olduğunu kaydederler. İmam Nevevi çeşitli meseleleri Şeyh Yasin ile istişare eder ve ona büyük bir saygı duyardı. Şeyh Yasin'e son derece edepli davranır ve onun bereketini umardı. (Abdülhadi Muhammed el-Harse, Ulema-yı Sufiyye, çev. Mehmet Odabaşı, Mavi Yayıncılık, s. 127) 
Şeyh Yasin el-Mağribi ile Şeyh Yasin el-Marakeşi aynı zat olsagerektir.

Bâzı keşf sâhipleri, İmâm-ı Nevevî için, "Kutb olmayınca, ölmedi." demişlerdir. 
(Evliyalar Ansiklopedisi, 9.cilt, "Nevevi" maddesi; http://muhiddin.net/kitaplar/hakikat/evliyalar/09Cild/4/01.htm )

İmâm-ı Sübkî anlatır: Babam 1341 yılında Dâr-i Hadîs-i Eşrefiyye'de ders okutuyordu. Geceleri salona çıkar, teheccüd namazı kılardı. Zaman zaman yüzünü halılara sürer; "Buraya İmâm-ı Nevevî hazretlerinin mübârek ayakları değmiştir. Bu halılara âşık olmamın, hayran kalmamın ve yüzümün en şerefli yerlerini bu yaygılara sürmemin sebebi budur." derdi. 
(Evliyalar Ansiklopedisi, 9. cilt, "Nevevi" maddesi; http://muhiddin.net/kitaplar/hakikat/evliyalar/09Cild/4/01.htm )

ŞAZELİYYE'NİN NEVEVİYYE KOLU

Şâzeliyye tarikatının "Neveviyye" diye anılan ve Yahyâ b. Şeref en-Nevevî’ye (ö. 676/1277) nisbet edilen bir kolu vardır. (Diyanet İslam Ansiklopedisi, c. 33, s. 51)

Harîrîzâde Kemaleddin Efendi ona Şâzeliyye tarikatının Neveviyye adlı bir kolunu nisbet eder (Tibyânü vesâili’l-hakâik fî beyâni selâsili’t-tarâik, III, vr. 217a-221a).

TASAVVUF HAKKINDA SÖZLERİ


İmam Nevevi, el-Makasıd adlı kitabında şöyle demiştir:
في أصول التصوف 

هي خمسة:
تقوى الله في السر والعلانية،
واتباع السنة في الأقوال والأفعال،
والإعراض عن الخلق في الإقبال والإدبار،
والرضا عن الله تعالى في القليل والكثير،
والرجوع إلى الله في السراء والضراء.

"Tasavvufun usulü / esası beş şeydir:
1- Gizlide ve açıkta (yani her halde) Allah'ın emir ve yasaklarına riayet etmek (takva)
2- Sözlerinde ve fiillerinde (işlerinde) Resulullah'ın sünnetine tabi olmak (ittiba)
3- İkbal ve idbar zamanlarında (ister teveccüh edip ilgi göstersinler isterse sırt çevirsinler) insanlarda aldırmamak (i'râz ani'l-hak)
4- Az da verse bol da verse Allah Teala'dan razı olmak (rıza)
5- Ferah ve sıkıntılı zamanlarda (iyi günde-kötü günde) Allah'a dönmek (rücu ilallah).

فتحقيق التقوى: بالورع والاستقامة
وتحقيق اتباع السنة: بالتحفظ وحسن الخلق
وتحقيق الإعراض عن الخلق: بالصبر والتوكل 
وتحقيق الرضا عن الله: بالقناعة والتفويض
وتحقيق الرجوع إلى الله تعالى: بالشكر له في السراء والالتجاء إليه في الضراء



Takva, vera ve istikamet ile gerçekleşir.

Sünnete ittiba, iyi hallerin korunması ve güzel ahlak ile gerçekleşir.
Halktan yüz çevirmek, sabur ve tevekkül ile gerçekleşir.
Allah'tan razı olmak, kanaat ve tefviz ile gerçekleşir.
Allah Teala'ya rüzu etmek, iyi günde O'na şükretmek, kötü günde de O'na sığınmak ile gerçekleşir.

وأصول ذلك كله خمسة:

علو الهمة،

وحفظ الحرمة،

وحسن الخدمة،

ونفوذ العزيمة،

وتعظيم النعمة

Bütün bunların esası ise beş şeydir:
1- Yüce himmetlere sahip olmak
2- İlahi yasakları ihlal etmemek
3- Güzel hizmet
4- Azimetlere göre yaşamak
5- Nimetleri tazim etmek.

فمن علت همته ارتفعت رتبته،

ومن حفظ حرمة الله حفظ الله حرمته،

ومن حسنت خدمته وجبت كرامته،

ومن نفذت عزيمته دامت هدايته،

ومن عظم النعمة شكرها، ومن شكرها استوجب المزيد.


وأصول العلامات خمسة:

طلب العلم للقيام بالأمر،

وصحبة المشايخ والإخوان للتبصر،

وترك الرخص والتأويلات للتحفظ،

وضبط الأوقات بالأوراد للحضور،

واتهام النفس في كل شيء للخروج من الهوى والسلامة من العطب.

فطلب العلم آفته: صحبة الأحداث سناً وعقلاً وديناً مما لا يرجع إلى أصل ولا قاعدة.

وآفة الصحبة: الاغترار والفضول.

وآفة ترك الرخص والتأويلات: الشفقة على النفس.

وآفة اتهام النفس: الأنس بحسن أحوالها واستقامتها، وقد قال تعالى: {وإن تعدل كل عدل لا يؤخذ منها} سورة الأنعام: الآية 70.

وأصول ما تداوى به علل النفس خمسة:

تخفيف المعدة بقلة طعام والشراب،

والالتجاء إلى الله تعالى مما يعرض عند عروضه،

والفرار من مواقف ما يخشى الوقوع فيه،

ودوام الاستغفار مع الصلاة على النبي صلى الله عليه وآله وسلم آناء الليل وأطراف النهار باجتماع الخاطر وصحبة من يدلك على الله.

 

 





Şâzelî Şeyhler